Boże Narodzenie – Gdy Bóg się rodzi

Jedno z najważniejszych świąt chrześcijańskich. Pamiątka narodzenia Jezusa Chrystusa. Dla wielu czas pojednania i rodzinnych spotkań. Boże Narodzenie, bo o nim mowa, według kalendarza gregoriańskiego przypada na 25 grudnia i jest świętem stałym.

Słów kilka o genezie i historii Bożego Narodzenia

Az trudno w to uwierzyć, ale przez pierwszych 300 lat chrześcijaństwa w ogóle nie czczono narodzenia Jezusa Chrystusa. Tradycja ta została wprowadzona dopiero w IV wieku. Nie od razu również  przypadało ono na 25 grudnia. Kilkukrotnie datę tych świąt przesuwano. Ostatecznie wybór padł właśnie na końcówkę grudnia.

Boże Narodzenie
Źródło:naszawinnica.pl

Powodów było kilka. Rytm życia ówcześnie żyjący ludzie bardzo często wyznaczała natura. 22 grudnia to moment zimowego przesilenia. Potem dni na powrót stają się dłuższe. Pojawia się więcej światła, a co za tym idzie nadziei na przebudzenie się przyrody i życia. Mogła to być wystarczająca motywacja, aby dzień Bożego Narodzenia wyznaczyć właśnie wtedy, wszak święto to dla chrześcijan oznaczało pojawienie się nowej światłości i nadziei.

Zima uznawana była ponadto za idealny czas do świętowania. Wystarczy wspomnieć Saturnalia, czyli święta ku czci Saturna, kiedy to starożytni Rzymianie wymieniali się prezentami i organizowali liczne uczty. W Europie Północnej z kolei w tym czasie odbywały się obrzędy związane właśnie z przesileniem zimowym. Gdy chrześcijaństwo trafiło do Europy zastąpiono je po prostu Świętami Bożego Narodzenia.

W średniowieczu Boże Narodzenie zyskało rangę najważniejszego święta w roku. Był to czas wolny od wszelkich zajęć, wypełniony huczną, wesołą zabawą. To w okresie Bożego Narodzenia składano ważne wizyty, odbywano podróże. Na ten cza wyznaczano również uroczyste wydarzenia, zarówno te rodzinne, jak i państwowe, np. koronacje. Tradycja Bożego Narodzenia, którą znamy dziś zaczęła kształtować się dopiero w XVII w.

Bożonarodzeniowe zwyczaje

Boże Narodzenie to nie jeden dzień w roku, który mija, zanim się naprawdę rozpocznie. To w rzeczywistości cały okres przygotowań, nazywany adwentem, Wigilia, czyli dzień poprzedzający Boże Narodzenie oraz dwa dni świąt.

Boże Narodzenie poprzedzone jest czterema tygodniami adwentu. Ma je wypełnić przede wszystkim refleksja, post i modlitwa. Poza przygotowaniem duszy, chrześcijanie na Boże Narodzenie przygotowują także swoje domy. Przed świętami odbywa się wiec sprzątanie domu, pieczenie ciast oraz wykonywanie ozdób świątecznych.

Wigilia , czyli dzień poprzedzający każde większe święto kościelne, to w przypadku Bożego Narodzenia chyba jedna z najpiękniejszych tradycji. Polska Wigilia jest wyjątkowo uroczysta i przesycona wyjątkowym klimatem. Przy świątecznie nakrytym stole zasiada cała rodzina. Przed rozpoczęciem posiłku następuje moment symbolicznego pojednania, czyli podzielenia się opłatkiem. Co ciekawe, we dług dawnej tradycji, na polskich wsiach opłatkiem dzielono się również ze zwierzętami. Jak głosiła legenda w tym wyjątkowym dniu miały one przemawiać ludzkim głosem. Potrawy spożywane w czasie wieczerzy wigilijnej mają być postne. Ma ich być dokładnie 12, czyli tyle ilu było apostołów.

Nieodłącznym elementem świąt jest bożonarodzeniowa choinka, którą ozdabia się bombkami, kolorowymi łańcuchami, włosami anielskimi oraz słodyczami. Wigilię kończy, a Boże Narodzenie rozpoczyna Pasterka, czyli Msza Św. odprawiana 24 grudnia o północy.

Czego nie może zabraknąć w święta Bożego Narodzenia

Grudniowe święta to bardzo dobra okazja, aby wszystkim złożyć życzenia na Boże Narodzenie. Składa się je nie tylko osobiście. O ile wysyłanie listów powoli zanika, o tyle kartki bożonarodzeniowe trzymają się dosyć mocno.

Trudno wyobrazić sobie Boże Narodzenie bez kolęd i pastorałek, a więc pieśni przypominających dzieje narodzin Jezusa Chrystusa. Jedną z najpiękniejszych i zarazem najchętniej śpiewanych kolęd jest „Cicha noc” stworzona właśnie w wigilię w 1818r. przez austriackiego pastora. Przetłumaczona została na wiele języków i w każdym brzmi równie pięknie. Polskie kolędy również chwytają za serce. Przykładem mogą być kolędy kołysanki „Lulajże Jezuniu” i „Jezus Malusieńki” oraz pastorałki „Pójdźmy wszyscy do stajenki” czy „Bóg się rodzi”. Są proste i radosne, pobrzmiewają w nich echa mazurków, kujawiaków oraz polonezów. Są więc na wskroś polskie.

Boże Narodzenie w Polsce, jako manifest patriotyzmu

Warto wspomnieć o jeszcze jednym , niezwykle ważnym aspekcie polskiego Bożego Narodzenia. W trudnych chwilach, kiedy nasz naród znajdował się w niewoli, pod okupacją oraz w ciężkich czasach reżimu komunistycznego Boże Narodzenie stwarzało niezwykłą okazję, aby  zamanifestować swoją miłość do ojczyzny oraz nadzieję na odzyskanie wolności. Polacy korzystali więc z tej możliwości. Dzwony wzywające na wigilijna pasterkę stawały się wówczas swego rodzaju symbolem oporu wobec wroga. Pasterka oraz świąteczne nabożeństwa kończyły się natomiast zawsze pieśnią patriotyczną „Boże coś Polskę” z prośbą o przywrócenie wolności : „Ojczyznę wolną racz nam wrócić Panie”. W tych bożonarodzeniowych dniach przytoczona prośba brzmiała wyjątkowo donośnie i wzruszająco.